[Raşit Tunca]

Âşık Paşa’ya Göre, İnsanoğlunun Nesli Nasıl Devam Eder?


Âşık Paşa, insan neslinin dört farklı yolla devam ettiğini anlatıyor: Sulptan gelen çocuk, mal ile yapılan hayır, yetiştirilen talebe ve kalemden doğan hikmet… Hangisi en kalıcı, hangisi ahiret azığı?

En mühim sadaka-i câriyelerden biri de sâlih evlâttır. Garib-nâme adlı tasavvufî eserin müellifi olan Âşık Paşa, insanoğlunun neslinin dört şekilde devâm ettiğini ifâde eder:
ÂŞIK PAŞA’YA GÖRE İNSANLIĞIN DÖRT NESLİ

    Sulbî nesil: Kişinin sulbünden gelen evlâdıdır ki, bunların devamlılığı kadere bağlıdır. Gün gelir, kesilebilir. Hayırlı olup olmayacakları da meçhuldür.
    Mâlî nesil: Kişinin mal ve mülkü ile yapmış olduğu hayır hizmetleridir. O hizmet ve hayır eserleri devâm ettiği müddetçe sahibine sadaka sevâbı yazılır.
    İrşâdî nesil: Kişinin yetiştirdiği ve arkasında bıraktığı hayırlı evlât ve talebelerdir. Bunlar da arkalarından insan yetiştirdikleri ölçüde devâm edip gider.
    İlmî ve irfânî nesil: Kişinin Hak yolunda kulların dimağ ve gönüllerini besleyici mâhiyette yazdığı hayırlı eserlerdir. En kesintisiz ve en verimli nesil budur. Te’lif edilen bir eser, kıyâmete kadar gelecek olan meçhul muhâtaplara gönderilen hidâyet mektubu mâhiyetindedir.

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, 12 Saadet Damlaları, Erkam Yayınları

İslam ve İhsan